సర్ప్రైజ్.. పాకిస్థాన్తో చర్చలా? ఆర్ఎస్ఎస్ మదిలో కొత్త ఆలోచన
భారత్-పాకిస్థాన్ సంబంధాలు ఎప్పుడూ ఉద్రిక్తతలతోనే సాగుతుంటాయి. ముఖ్యంగా ఉగ్రవాదం, సరిహద్దు కాల్పులు, కాశ్మీర్ అంశాల నేపథ్యంలో రెండు దేశాల మధ్య నమ్మకం దాదాపు శూన్య స్థితికి చేరింది.
By: A.N.Kumar | 15 Jun 2026 11:45 AM IST
భారత్-పాకిస్థాన్ సంబంధాలు ఎప్పుడూ ఉద్రిక్తతలతోనే సాగుతుంటాయి. ముఖ్యంగా ఉగ్రవాదం, సరిహద్దు కాల్పులు, కాశ్మీర్ అంశాల నేపథ్యంలో రెండు దేశాల మధ్య నమ్మకం దాదాపు శూన్య స్థితికి చేరింది. అలాంటి సమయంలో రాష్ట్రీయ స్వయం సేవక్ సంఘ్ (ఆర్ఎస్ఎస్) చీఫ్ మోహన్ భగవత్ చేసిన వ్యాఖ్యలు రాజకీయ వర్గాల్లోనే కాకుండా వ్యూహాత్మక వర్గాల్లో కూడా చర్చకు దారితీశాయి.
కేరళలో జరిగిన ఆర్ఎస్ఎస్ శతాబ్ది ఉత్సవాల్లో పాల్గొన్న మోహన్ భగవత్, పాకిస్థాన్తో చర్చలు జరపాలన్న ఆర్ఎస్ఎస్ ప్రధాన కార్యదర్శి దత్తాత్రేయ హోసబాలే వ్యాఖ్యలను సమర్థించడం విశేషంగా మారింది. సాధారణంగా జాతీయ భద్రత విషయంలో కఠిన వైఖరిని ప్రదర్శిస్తుందని భావించే ఆర్ఎస్ఎస్ నుంచి ఇలాంటి సందేశం రావడం రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
చర్చల వెనుక ఆలోచన ఏమిటి?
మోహన్ భగవత్ వ్యాఖ్యల్లో ఒక ముఖ్యమైన అంశం పాకిస్థాన్ ప్రభుత్వాన్ని, అక్కడి ప్రజలను వేర్వేరుగా చూడాలన్న భావన. పాకిస్థాన్లోని సామాన్య ప్రజల పరిస్థితిని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని.. అక్కడి ప్రజలందరినీ శత్రువులుగా చూడకూడదనే సందేశాన్ని ఆయన పరోక్షంగా ఇచ్చినట్లు కనిపిస్తోంది. దత్తాత్రేయ హోసబాలే కూడా ఇటీవల ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో ఇదే అంశాన్ని ప్రస్తావించారు. దేశ భద్రత విషయంలో ఎలాంటి రాజీ లేకపోయినా పొరుగు దేశంతో సంభాషణల మార్గం పూర్తిగా మూసివేయడం సరైన పరిష్కారం కాదనే అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేశారు.
కేంద్ర ప్రభుత్వ విధానానికే మద్దతు
అయితే ఈ వ్యాఖ్యలను బట్టి ఆర్ఎస్ఎస్ తనకంటూ ప్రత్యేక విదేశాంగ విధానాన్ని రూపొందించుకుంటోందని భావించడానికి అవకాశం లేదని భగవత్ స్పష్టం చేశారు. పాకిస్థాన్ విషయంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం అనుసరిస్తున్న విధానానికే తాము కట్టుబడి ఉన్నామని ఆయన చెప్పారు.
ఈ ప్రకటన ద్వారా ఒకవైపు చర్చల అవకాశాన్ని ప్రస్తావిస్తూనే.. మరోవైపు జాతీయ భద్రత విషయంలో కేంద్ర ప్రభుత్వ నిర్ణయాలకే మద్దతు ఇస్తున్నామని ఆర్ఎస్ఎస్ సంకేతాలు ఇచ్చినట్లు విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
పాకిస్తాన్ పై యుద్ధం గెలిస్తే ఏమవుతుంది?
భగవత్ చేసిన మరో వ్యాఖ్య ఆసక్తికరంగా మారింది. భవిష్యత్తులో ఏదైనా యుద్ధంలో పాకిస్థాన్ పూర్తిగా ఓడిపోతే అక్కడి ప్రజల భవిష్యత్తు గురించి కూడా ఆలోచించాల్సి ఉంటుందని ఆయన కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు.. ప్రజలను భారతదేశంలో భాగం చేయాలా లేదా వారు ప్రశాంతంగా జీవించేలా చూడాలా అనే అంశాలు అప్పట్లో చర్చకు వస్తాయని పేర్కొన్నారు. ఈ వ్యాఖ్యలు కేవలం సైద్ధాంతిక చర్చలా కనిపించినప్పటికీ దక్షిణాసియా భౌగోళిక రాజకీయాలపై ఆర్ఎస్ఎస్ నాయకత్వం ఎలా ఆలోచిస్తోందో తెలియజేస్తున్నాయని రాజకీయ పరిశీలకులు అంటున్నారు.
పహల్గామ్ దాడి తర్వాత మారిన పరిస్థితులు
ఇదంతా జరుగుతున్న సమయంలో భారత్-పాకిస్థాన్ సంబంధాలు అత్యంత సున్నిత దశలో ఉన్నాయి. జమ్మూ కాశ్మీర్లోని పహల్గామ్లో జరిగిన ఉగ్రదాడిలో 26 మంది పర్యాటకులు మరణించడంతో దేశవ్యాప్తంగా ఆగ్రహావేశాలు వ్యక్తమయ్యాయి. దీనికి ప్రతిస్పందనగా భారత్ చేపట్టిన "ఆపరేషన్ సింధూర్" ద్వారా పాకిస్థాన్, పాక్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్లోని ఉగ్రవాద స్థావరాలపై దాడులు నిర్వహించింది. ఆ ఆపరేషన్ తర్వాత రెండు దేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరిగాయి. ఇలాంటి నేపథ్యంలో చర్చల అంశం మళ్లీ తెరపైకి రావడం గమనార్హం.
రాజకీయ సందేశమా? వ్యూహాత్మక సంకేతమా?
మోహన్ భగవత్ వ్యాఖ్యలను కొందరు శాంతి ప్రక్రియకు అనుకూల సంకేతంగా చూస్తుండగా.. మరికొందరు ఇది కేవలం మానవతా కోణంలో చేసిన వ్యాఖ్య మాత్రమేనని చెబుతున్నారు. అయితే ఒక విషయం మాత్రం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. పాకిస్థాన్పై కఠిన వైఖరిని కొనసాగిస్తూనే అక్కడి ప్రజలను శత్రువులుగా కాకుండా బాధితులుగా కూడా చూడాలనే ఆలోచనను ఆర్ఎస్ఎస్ ముందుకు తెస్తోంది.
భారత్-పాకిస్థాన్ సంబంధాలు ఎప్పటికప్పుడు మారుతున్న పరిస్థితులకు లోబడి ఉంటాయి. కానీ ప్రస్తుతం ఉద్రిక్తతల మధ్య ఆర్ఎస్ఎస్ అగ్రనేతల నుంచి వచ్చిన ఈ వ్యాఖ్యలు భవిష్యత్తు చర్చలకు కొత్త కోణాన్ని జోడించాయనే చెప్పాలి. రాజకీయంగా.. వ్యూహాత్మకంగా.. సామాజికంగా ఈ వ్యాఖ్యల ప్రభావం రానున్న రోజుల్లో ఎలా ఉండబోతుందనేది ఆసక్తికరంగా మారింది.