రెండు బిల్లులను నెగ్గించుకునేందుకు మోడీ ప్రభుత్వం భారీ స్కెచ్.. ఏం చేస్తుందంటే..?

2026 ప్రారంభంలో దేశ రాజధానిలో జరుగుతున్న ఈ రాజకీయ పరిణామాలు భారత ప్రజాస్వామ్య చరిత్రలోనే అత్యంత కీలకమైనవి. 'డీలిమిటేషన్', 'మహిళా రిజర్వేషన్' వంటి అంశాలు కేవలం చట్టాలు మాత్రమే కాదు. ఇవి దేశ రాజకీయ ముఖచిత్రాన్ని, భవిష్యత్తు ఎన్నికల సమీకరణాలను పూర్తిగా మార్చేసే అస్త్రాలు. అయితే, ఈ బిల్లుల ఆమోదం కోసం కావాల్సిన 'మ్యాజిక్ ఫిగర్' వద్దే ఇప్పుడు అసలైన ఉత్కంఠ నెలకొంది.

లోక్‌సభలో ఎన్డీయేకు ‘మ్యాజిక్ ఫిగర్’ దక్కుతుందా?

భారత పార్లమెంట్ చరిత్రలో మరో చారిత్రాత్మక ఘట్టానికి తెర లేచింది. మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లు అమలుకు ముడిపడి ఉన్న ‘డీలిమిటేషన్’ (నియోజకవర్గాల పునర్విభజన) ప్రక్రియకు చట్టబద్ధత కల్పించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం సిద్ధమైంది. అయితే, సాధారణ బిల్లుల మాదిరిగా కాకుండా, వీటికి రాజ్యాంగ సవరణ అవసరం కావడంతో మోదీ ప్రభుత్వం ముందు ఇప్పుడు సంఖ్యాబలం సవాలుగా నిలిచింది. లోక్‌సభలో మూడింట రెండొంతుల మెజార్టీని సాధించడంపైనే ఇప్పుడు దేశ వ్యాప్తంగా చర్చ సాగుతోంది.

సవరణకు కావాల్సిన ‘364’

భారత రాజ్యాంగంలోని నిబంధనల ప్రకారం, నియోజకవర్గాల విభజన లేదా రిజర్వేషన్లలో మార్పులు చేయాలంటే ఆర్టికల్ 368 కింద రాజ్యాంగ సవరణ చేయాలి. దీనికి లోక్‌సభలో హాజరై ఓటు వేసే సభ్యుల్లో మూడింట రెండొంతుల (2/3rd) మద్దతు తప్పనిసరి. లోక్‌సభలో మొత్తం 543 స్థానాలకు గానూ, రాజ్యాంగ సవరణ ఆమోదం పొందాలంటే కనీసం 364 మంది సభ్యుల ఓట్లు ఉండాల్సిందే.. ప్రస్తుతం ఎన్డీయే కూటమికి 293 మంది ఎంపీల బలం మాత్రమే ఉంది. అంటే, లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి ప్రభుత్వానికి ఇంకా 71 మంది ఎంపీల మద్దతు అదనంగా కావాలి. ఈ లోటును పూడ్చుకోవడంపైనే బీజేపీ అగ్రనాయకత్వం దృష్టి సారించింది.

బీజేపీ వ్యూహం ఇది..?

సంఖ్యాబలం తక్కువగా ఉన్నప్పుడు ప్రతిపక్ష పార్టీల మద్దతు కూడగట్టడం లేదంటే వారిని గైర్హాజరు చేయించడం ద్వారా గెలిచే వ్యూహాన్ని గతంలో అనేకసార్లు చూశాం. ఇండీ కూటమిలో లేని తటస్థ పార్టీలు లేదా మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లుకు సిద్ధాంతపరంగా మద్దతు ఇచ్చే ప్రాంతీయ పార్టీల ఎంపీలను తమ వైపు తిప్పుకోవాలని బీజేపీ యత్నిస్తోంది. ఒకవేళ ప్రతిపక్ష సభ్యులు భారీ సంఖ్యలో సభకు గైర్హాజరైతే, సభలో ఉన్న సభ్యుల సంఖ్య తగ్గుతుంది. తద్వారా ‘హాజరైన వారిలో మూడింట రెండొంతుల’ మెజార్టీ సాధించడం ప్రభుత్వానికి సులభం అవుతుంది. అయితే, దీనిపై ప్రతిపక్షాలు మండిపడుతున్నాయి. బీజేపీ తమ పార్టీలను చీల్చడానికి ప్రయత్నిస్తోందని ఆరోపిస్తున్నాయి.

విప్ జారీ.. మహిళా నేతల రాక!

ఈ కీలక బిల్లుల నేపథ్యంలో ఎన్డీయే కూటమిలోని అన్ని పార్టీలు తమ ఎంపీలకు ‘త్రీ లైన్ విప్’ జారీ చేశాయి. అంటే, సభ్యులందరూ తప్పనిసరిగా సభకు హాజరై బిల్లుకు అనుకూలంగా ఓటు వేయాల్సి ఉంటుంది. మరోవైపు, మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లుకు ఉన్న ప్రజాదరణను చాటి చెప్పేందుకు, వివిధ రాష్ట్రాల నుంచి మహిళా నేతలను, ప్రముఖులను లోక్‌సభ గ్యాలరీకి రప్పిస్తున్నారు. ఇది ప్రతిపక్షాలపై నైతిక ఒత్తిడి పెంచే వ్యూహంగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. రిజర్వేషన్ బిల్లును అడ్డుకుంటే 'మహిళా వ్యతిరేకులు' అనే ముద్ర పడుతుందనే భయం ప్రతిపక్షాల్లోనూ ఉంది.

దక్షిణాది రాష్ట్రాల ఆందోళన

డీలిమిటేషన్ బిల్లు విషయంలో ఉత్తరాదికి, దక్షిణాదికి మధ్య ఉన్న అగాధం చర్చకు వస్తోంది. జనాభా ప్రాతిపదికన సీట్లు పెంచితే, జనాభా నియంత్రణ పాటించిన దక్షిణాది రాష్ట్రాల సీట్లు తగ్గిపోతాయని, ఉత్తరాది రాష్ట్రాల ఆధిపత్యం పెరుగుతుందని తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ఈ సున్నితమైన అంశాన్ని ప్రభుత్వం ఎలా బ్యాలెన్స్ చేస్తుందనేది ఆసక్తికరం.

ఫలితం ఎటువైపు?

రేపు లోక్‌సభలో జరిగే ఓటింగ్ కేవలం ఒక బిల్లుపై ఓటింగ్ మాత్రమే కాదు, అది మోదీ ప్రభుత్వ వ్యూహరచనకు ఒక పరీక్ష. మెజార్టీ లేకపోయినా 364 మార్కును ప్రభుత్వం అందుకుంటుందా..? లేక ప్రతిపక్షాలు ఐక్యంగా ఉండి డీలిమిటేషన్ బిల్లును అడ్డుకుంటాయా..? అన్నది మరికొద్ది గంటల్లో తేలనుంది. ఒకవేళ ఈ బిల్లు ఆమోదం పొందితే, 2029 ఎన్నికల నాటికి భారత పార్లమెంట్ స్వరూపం పూర్తిగా మారిపోతుంది.