హర్మూజ్‌పై పట్టు బిగించే ఇరాన్.. కీలక సముద్ర మార్గాలపై కొత్త వ్యూహం

పర్షియన్ గల్ఫ్ ప్రాంతం మరోసారి అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో అగ్నిగుండంగా మారుతోంది. ప్రపంచ వాణిజ్యానికి వెన్నెముక వంటి హర్మూజ్ జలసంధి పై ఇరాన్ తీసుకుంటున్న తాజా నిర్ణయాలు అటు ఆర్థిక నిపుణులను.. ఇటు అగ్రరాజ్యాలను తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేస్తున్నాయి. ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ మొజ్తాబా ఖమేనీ ఇటీవల చేసిన సంచలన ప్రకటనలు.. ఇరాన్ తన వ్యూహాత్మక పట్టును మరింత బిగించబోతోందనే సంకేతాలను స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత.. ఇరాన్ దూకుడు

ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా అయ్యే ముడి చమురులో దాదాపు మూడో వంతు ఈ చిన్న జలసంధి గుండానే ప్రయాణిస్తుంది. ఇంతటి ప్రాముఖ్యత కలిగిన మార్గాన్ని తన గుప్పిట్లోకి తెచ్చుకునేందుకు ఇరాన్‌కు చెందిన ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ నౌకాదళం సిద్ధమైంది. సుమారు 2,000 కిలోమీటర్ల పొడవైన తమ తీరప్రాంతాన్ని కవచంగా మార్చుకుని.. పర్షియన్ గల్ఫ్‌లో తమ ఆధిపత్యాన్ని చాటాలని ఇరాన్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

ప్రెస్ టీవీ కథనం ప్రకారం.. ఇరాన్ భద్రతా ప్రయోజనాల దృష్ట్యా ఈ జలమార్గంపై కట్టుదిట్టమైన నియంత్రణలను అమలు చేయడానికి నిబంధనలు ఇప్పటికే సిద్ధమయ్యాయి. కేవలం భద్రత మాత్రమే కాకుండా ఈ మార్గాన్ని తన ఆర్థిక ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా మలుచుకోవాలని ఇరాన్ భావిస్తోంది.

ప్రకంపనలు సృష్టిస్తున్న నూతన ప్రతిపాదనలు

పర్షియన్ గల్ఫ్ దినోత్సవం సందర్భంగా ఇరాన్ ప్రకటించిన సమగ్ర వ్యూహాత్మక ప్రణాళిక అంతర్జాతీయ నౌకాయాన రంగాన్ని ఆశ్చర్యానికి గురిచేసింది. హర్మూజ్ జలసంధి గుండా వెళ్లే నౌకల నుంచి వచ్చే ఆదాయాన్ని అంతర్జాతీయ కరెన్సీలకు బదులుగా, ఇరాన్ స్వదేశీ కరెన్సీ అయిన రియాల్స్‌లో వసూలు చేయాలని ప్రతిపాదించింది. ఇది ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఆంక్షల ప్రభావాన్ని తగ్గించుకునే ఎత్తుగడగా కనిపిస్తోంది. ఇరాన్‌పై ఆంక్షలు విధించిన దేశాల నౌకలు ఈ మార్గం గుండా వెళ్లాలంటే అదనపు సుంకాలను చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. సాధారణ నౌకల రాకపోకలను కూడా ఐఆర్‌జీసీ సైనికుల ప్రత్యక్ష పర్యవేక్షణలో నిర్వహించాలని ఇరాన్ యోచిస్తోంది.

అగ్రరాజ్యాల స్పందన.. ముదురుతున్న ఘర్షణ

ఇరాన్ చర్యలను నిశితంగా గమనిస్తున్న అమెరికా ఈ ప్రాంతంలో తన సైనిక ఉనికిని భారీగా పెంచింది. యూఎస్ సెంట్రల్ కమాండ్ నివేదికల ప్రకారం.. ఇప్పటికే 42 నౌకలను తనిఖీ చేసి అనుమానాస్పద కార్యకలాపాలను అడ్డుకున్నట్లు వెల్లడించింది. ఇరు దేశాల మధ్య నెలకొన్న ఈ ఘర్షణ వాతావరణం ఎప్పుడైనా ప్రత్యక్ష యుద్ధానికి దారితీయవచ్చని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం

హర్మూజ్ జలసంధిలో స్వల్ప అంతరాయం కలిగినా ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు ధరలు ఆకాశాన్నంటుతాయి. ఇది కేవలం మధ్యప్రాచ్య రాజకీయాలకే పరిమితం కాకుండా ప్రపంచవ్యాప్త ద్రవ్యోల్బణానికి దారితీసే ప్రమాదం ఉంది. ఇరాన్ తన మొండి వైఖరిని కొనసాగిస్తే గ్లోబల్ సప్లై చైన్ చిన్నాభిన్నం కావడం ఖాయంగా కనిపిస్తోంది. అంతర్జాతీయ సమాజం ఈ విషయంలో ఏ విధంగా జోక్యం చేసుకుంటుందనేది ఇప్పుడు మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్న.