1906 నుంచి 1947 వరకు.. భారత జాతీయ జెండా పరిణామం ఇదే!

భారత జాతీయ జెండా అనగానే మనకు కాషాయం, తెలుపు, ఆకుపచ్చ రంగులతో మధ్యలో అశోక చక్రం ఉన్న త్రివర్ణ పతాకం గుర్తుకు వస్తుంది. కానీ ఈ గౌరవనీయమైన జాతీయ పతాకం ఒక్కరోజులో రూపుదిద్దుకోలేదు. స్వాతంత్ర్యోద్యమంతో పాటు దశలవారీగా పరిణామం చెందుతూ చివరకు 1947 జూలై 22న రాజ్యాంగ సభ దీనిని భారత జాతీయ జెండాగా అధికారికంగా ఆమోదించింది. ఈ సందర్భంగా ఇవాళ జాతీయ జెండా దినోత్సవంగా గుర్తించబడుతోంది. అధికారికంగా జాతీయ జెండా స్వీకరించి నేటికి 79 సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాయి.

1906లో తొలి భారత జెండా

భారత జాతీయ జెండా చరిత్ర 1906 ఆగస్టు 7న ప్రారంభమైంది. అప్పటి కలకత్తాలో సచింద్ర ప్రసాద్ బోస్, హేమచంద్ర కనుంగో రూపొందించిన తొలి భారత జెండాను ఎగురవేశారు. ఈ పతాకంలో ఆకుపచ్చ, పసుపు, ఎరుపు రంగుల మూడు అడ్డు గీతలు ఉండేవి. పైభాగంలో తెల్లని తామర పువ్వులు, మధ్యలో దేవనాగరి లిపిలో "వందే మాతరం" అనే పదాలు, దిగువ భాగంలో సూర్యుడు, చంద్రుడు వంటి చిహ్నాలు ఉండేవి. భారతదేశంలోని భిన్న సంస్కృతులు, మతాల ఐక్యతను ప్రతిబింబించే తొలి ప్రయత్నంగా ఈ జెండా నిలిచింది.

భికాజీ కామా ప్రపంచానికి పరిచయం చేసిన జెండా

1907 ఆగస్టు 22న స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు మదం భికాజీ కామా జర్మనీలోని స్టట్‌గార్ట్‌లో జరిగిన అంతర్జాతీయ సోషలిస్టు సమావేశంలో భారత జెండాను ఎగురవేశారు. 1906లో రూపొందించిన జెండాకు కొన్ని మార్పులు చేసి ప్రపంచ వేదికపై ప్రదర్శించడం ద్వారా భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమాన్ని అంతర్జాతీయ స్థాయికి తీసుకెళ్లిన ఘనత ఆమెకు దక్కింది. విదేశాల్లో భారత స్వేచ్ఛా ఆకాంక్షను చాటిన చారిత్రక ఘట్టంగా ఇది నిలిచిపోయింది.

1931లో త్రివర్ణ పతాకం.. మధ్యలో చరఖా

1931లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ కాషాయం, తెలుపు, ఆకుపచ్చ రంగులతో కూడిన త్రివర్ణ పతాకాన్ని అధికారికంగా స్వీకరించింది. ఈ జెండా మధ్యలో మహాత్మా గాంధీ సిద్ధాంతాలను ప్రతిబింబించే చరఖాను ఉంచారు. స్వదేశీ ఉద్యమం, ఖాదీ, స్వయం సమృద్ధి, ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యానికి చరఖా ప్రతీకగా నిలిచింది. ఈ త్రివర్ణ పతాకం దేశవ్యాప్తంగా స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి ఐక్యతను తీసుకువచ్చింది.

1947లో అశోక చక్రంతో అధికారిక జాతీయ జెండా

భారత స్వాతంత్ర్యం సమీపిస్తున్న వేళ 1947 జూలై 22న రాజ్యాంగ సభ కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. చరఖా స్థానంలో 24 ఆకులతో కూడిన నీలిరంగు అశోక చక్రాన్ని చేర్చి భారత జాతీయ జెండాగా అధికారికంగా ప్రకటించింది. పింగళి వెంకయ్య రూపొందించిన నమూనాను ఆధారంగా తీసుకుని ఈ రూపాన్ని ఖరారు చేశారు. అశోక చక్రం ధర్మం, న్యాయం, సమానత్వం, నిరంతర పురోగతికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. ఈ రూపమే 1947 ఆగస్టు 15న స్వతంత్ర భారతదేశ తొలి జాతీయ జెండాగా ఎగురవేయబడింది.

త్రివర్ణ పతాకంలోని రంగుల ప్రత్యేకత

జాతీయ జెండాలోని ప్రతి రంగుకు ప్రత్యేకమైన అర్థం ఉంది. పైభాగంలోని కాషాయం ధైర్యం, త్యాగం, దేశసేవను సూచిస్తుంది. మధ్యలోని తెలుపు శాంతి, సత్యం, పారదర్శకతకు ప్రతీక. దిగువనున్న ఆకుపచ్చ ప్రకృతి, అభివృద్ధి, విశ్వాసం, సుసంపన్నతను సూచిస్తుంది. మధ్యలోని అశోక చక్రంలోని 24 ఆకులు నిరంతర చలనం, కర్తవ్యబోధ, జీవన పురోగతిని గుర్తుచేస్తాయి.

జాతీయ జెండా.. భారతీయుల గర్వకారణం

భారత జాతీయ జెండా కేవలం మూడు రంగుల వస్త్రం మాత్రమే కాదు. అది కోట్లాది మంది స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల త్యాగాలకు ప్రతీక. దేశ ఐక్యత, సమగ్రత, స్వేచ్ఛ, ప్రజాస్వామ్య విలువలను ప్రపంచానికి చాటే జాతీయ గౌరవ చిహ్నం. 79 ఏళ్లుగా త్రివర్ణ పతాకం భారతదేశ చరిత్రను, సంస్కృతిని, ఆశయాలను ప్రతిబింబిస్తూ ప్రతి భారతీయుడిలో దేశభక్తిని నింపుతోంది. జాతీయ జెండాను గౌరవించడం, దాని గౌరవాన్ని కాపాడడం ప్రతి భారతీయుడి బాధ్యత.