1.38 కోట్ల పాస్‌పోర్ట్ దరఖాస్తులు: భారతీయులు దేశం విడిచి వెళ్తున్నారా? ప్రపంచాన్ని గెలుస్తున్నారా?

2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారత్‌లో ఏకంగా 138 లక్షల (1.38 కోట్లు) పాస్‌పోర్ట్ దరఖాస్తులు నమోదైనట్లు విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ వెల్లడించింది. గత దశాబ్దంతో పోలిస్తే ఈ సంఖ్య భారీగా పెరిగింది. అయితే ఈ రికార్డు స్థాయి గణాంకాలు బయటకు రాగానే సామాజిక మాధ్యమాల్లో ఒక ఆసక్తికరమైన చర్చ మొదలైంది. "భారతీయులు దేశాన్ని విడిచి వెళ్లిపోవాలనుకుంటున్నారా?" దీనికి సమాధానం కేవలం ‘అవును’ లేదా ‘కాదు’ అని చెప్పలేం. ఎందుకంటే నేటి తరం భారతీయుడికి పాస్‌పోర్ట్ అనేది కేవలం వలస వెళ్లే పత్రం కాదు. అది ప్రపంచవ్యాప్త అవకాశాల ప్రపంచంలోకి ప్రవేశించే ఒక అధికారిక పాస్.

మారిన అవసరాలు.. పెరిగిన ఆకాంక్షలు

ఒకప్పుడు పాస్‌పోర్ట్ అంటే కేవలం సంపన్నుల విలాసంగా భావించేవారు. కానీ నేడు దేశంలో మధ్యతరగతి ఆర్థిక శక్తులు వేగంగా విస్తరిస్తున్నాయి. ప్రజల జీవన ప్రమాణాలు, ఆలోచనలు మారాయి. కేవలం వలసల కోణంలోనే కాకుండా కొన్ని కారణాల వల్ల పాస్‌పోర్ట్ దరఖాస్తులు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. ప్రపంచ స్థాయి విశ్వవిద్యాలయాల్లో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించాలనే భారతీయ విద్యార్థుల సంఖ్య ఏటా పెరుగుతోంది. ఐటీ, హెల్త్‌కేర్, ఇంజినీరింగ్, నిర్మాణ రంగాల్లో అంతర్జాతీయ కంపెనీల్లో ఉద్యోగాల కోసం యువత విదేశాల వైపు చూస్తున్నారు. భారతీయుల కొనుగోలు శక్తి పెరగడంతో అంతర్జాతీయ పర్యాటకం భారీగా పుంజుకుంది. అలాగే గ్లోబల్ బిజినెస్ డీల్స్ కోసం వ్యాపారవేత్తల ప్రయాణాలు ఎక్కువయ్యాయి. ఈ 1.38 కోట్ల దరఖాస్తుల్లో కేవలం కొత్తవారే కాదు.. ఇప్పటికే పాస్‌పోర్ట్ ఉండి గడువు ముగిసిన వారు కూడా రీ-ఇష్యూ కోసం దరఖాస్తు చేసుకున్నవారు ఉన్నారు.

‘బ్రెయిన్ డ్రెయిన్’ నుండి ‘బ్రెయిన్ గెయిన్’ వైపు..

మెరుగైన జీవన విధానం, అధిక వేతనాలు, స్టార్టప్ ఎకోసిస్టమ్ కోసం భారతీయ యువత అమెరికా, కెనడా, ఆస్ట్రేలియా, యూరప్, గల్ఫ్ దేశాలకు వెళ్తున్న మాట వాస్తవమే. నైపుణ్యం కలిగిన మేధావులు ఇలా విదేశాలకు వెళ్లడాన్ని గతంలో "బ్రెయిన్ డ్రెయిన్" గా ఆందోళన వ్యక్తం చేసేవారు.

కానీ ప్రస్తుత ట్రెండ్ మారుతోంది. విదేశాల్లో చదువుకుని అక్కడి టాప్ కంపెనీల్లో గ్లోబల్ ఎక్స్‌పోజర్, అనుభవం సంపాదించిన ఎంతో మంది భారతీయులు మళ్లీ స్వదేశానికి తిరిగి వస్తున్నారు. ఇక్కడే సరికొత్త స్టార్టప్‌లు స్థాపిస్తూ పెట్టుబడులు పెడుతూ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఊతమిస్తున్నారు. ఫలితంగా ఇప్పుడు పరిస్థితి "బ్రెయిన్ గెయిన్" మేధో సంపత్తి తిరిగి రావడం గా మారుతోంది.

సులువైన సేవలు.. ఈ-పాస్‌పోర్ట్ విప్లవం

ప్రభుత్వం తీసుకున్న విప్లవాత్మక నిర్ణయాలు కూడా ఈ దరఖాస్తుల పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణం. దేశవ్యాప్తంగా పాస్‌పోర్ట్ సేవా కేంద్రాల నెట్‌వర్క్‌ను భారీగా విస్తరించడం, డిజిటల్ వెరిఫికేషన్, సరళీకృత పోలీసు తనిఖీ విధానాల వల్ల గతంలోలా నెలల తరబడి వేచి చూడాల్సిన అవసరం లేకుండా పోయింది. దీనికి తోడు కొత్తగా ప్రవేశపెట్టిన 'ఈ-పాస్‌పోర్ట్' సాంకేతికత అంతర్జాతీయ ప్రయాణాలను మరింత సురక్షితం, సులభతరం చేసింది.

1.38 కోట్ల పాస్‌పోర్ట్ దరఖాస్తులను విశ్లేషిస్తే తేలేది ఒక్కటే.. భారతీయులు దేశాన్ని వదిలి పారిపోవడం లేదు. ప్రపంచాన్ని గెలిచేందుకు సిద్ధమవుతున్నారు. ఇది నవ భారత ఆర్థిక సామర్థ్యానికి, గ్లోబల్ వేదికలపై భారతీయుల ప్రతిభా అన్వేషణకు నిదర్శనం. ఒకప్పుడు అత్యవసర పత్రంగా ఉన్న పాస్‌పోర్ట్.. నేడు సగటు భారతీయుడి ఎదుగుదలకు ప్రతిబింబంగా మారింది.