యువ దేశం నుంచి ఏజింగ్ నేషన్‌గా మారబోతున్న ఇండియా ?

ప్రపంచంలోనే అత్యధిక యువజనాభా కలిగిన దేశంగా పేరుగాంచిన భారత్‌లో ఇప్పుడు జననాల రేటు భారీగా తగ్గిపోవడం తీవ్ర చర్చకు దారితీస్తోంది. ఒకప్పుడు వేగంగా పెరిగిన జనాభా ఇప్పుడు క్రమంగా క్షీణించడం వైపు అడుగులు వేస్తోంది. తాజా నివేదికల ప్రకారం దేశంలో జననాలు గణనీయంగా పడిపోగా, సంతానోత్పత్తి రేటు కూడా 1.9కి పడిపోయింది. రాబోయే రోజుల్లో యూరప్, తూర్పు ఆసియా దేశాల మాదిరిగా భారత్ కూడా వృద్ధాప్య జనాభా సమస్యను ఎదుర్కొనే దిశగా మారుతుందా అనే దానిపై ఇప్పుడు ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది.

జనాభా పెరుగుదల నుంచి క్షీణత వైపు మలుపు:

దశాబ్దాల పాటు జనాభా విస్ఫోటనం గురించి చర్చించుకున్న మన దేశం, ఇప్పుడు సరిగ్గా వ్యతిరేకమైన పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటోంది. 2023 నాటికి దేశంలో జననాల సంఖ్య ఏకంగా 1974 నాటి స్థాయికి పడిపోవడం గమనార్హం. జనాభా స్థిరత్వానికి లేదా వృద్ధికి కనీసం 2.1 సంతానోత్పత్తి రేటు అవసరం కాగా, ప్రస్తుతం అది 1.9కి చేరింది. ఈ గణాంకాలు భవిష్యత్తులో దేశ జనాభా స్వరూపంలో రాబోతున్న పెను మార్పులకు స్పష్టమైన సంకేతాలుగా నిలుస్తున్నాయి.

డెమోగ్రాఫిక్ డివిడెండ్ ముగింపు దశకు?:

ప్రపంచ దేశాలన్నింటికీ మన దేశమే అతిపెద్ద శ్రామిక శక్తిని అందిస్తుందని గర్వంగా చెప్పుకునేవాళ్లం. కానీ, సంతానోత్పత్తి రేటు ఇలాగే పడిపోతూ వస్తే, రాబోయే కొన్ని దశాబ్దాల్లో మనకు యువ ఉద్యోగుల కొరత ఏర్పడే ప్రమాదం ఉంది. ఒకప్పుడు దేశ అభివృద్ధికి ప్రధాన బలముగా మారిన 'డెమోగ్రాఫిక్ డివిడెండ్' క్రమంగా ముగింపు దశకు చేరుకుని, వృద్ధుల సంఖ్య పెరిగే 'డెమోగ్రాఫిక్ ట్రాన్సిషన్' వైపు భారత్ వేగంగా పయనిస్తోంది.

మారుతున్న జీవనశైలి.. తగ్గుతున్న కుటుంబాలు:

ఈ మార్పు వెనుక పట్టణీకరణ, పెరిగిన జీవన వ్యయం, చదువు మరియు ఉద్యోగాలకు ప్రాధాన్యత ఇస్తుండటం వంటి అనేక కారణాలు ఉన్నాయి. నేటి ఆధునిక కాలంలో పిల్లల పెంపకం, చదువులు ఆర్థికంగా భారంగా మారుతుండటంతో దంపతులు చిన్న కుటుంబాల వైపే మొగ్గు చూపుతున్నారు. కెరీర్ లో మార్పులు, మారుతున్న జీవనశైలి నేరుగా జనాభా వృద్ధి రేటుపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతున్నాయి. ఇది కేవలం వ్యక్తిగత నిర్ణయంలా అనిపించినా, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై దీర్ఘకాలిక ప్రభావం చూపనుంది.

భవిష్యత్ సవాళ్లు.. విధానపరమైన మార్పులు:

ఒకప్పుడు జనాభా నియంత్రణ కోసం కఠినమైన నిబంధనలు తెచ్చిన ప్రభుత్వాలు, ఇప్పుడు ఆలోచన మార్చుకోవాల్సిన సమయం వచ్చింది. ఆర్థిక సలహా మండలి కూడా పాత కాలపు జనాభా నియంత్రణ నిబంధనలు, ప్రోత్సాహకాలను ఎత్తివేయాలని సూచిస్తోంది. ఇక రాబోయే రోజుల్లో వృద్ధాప్య జనాభా సంరక్షణ, ఆరోగ్య రక్షణ వ్యయాలు విపరీతంగా పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఈ సవాళ్లను ఎదుర్కొనేందుకు ప్రభుత్వాలు ఇప్పటి నుంచే తగిన విధానపరమైన చర్యలు తీసుకోవడం ఎంతో అవసరం అంటున్నారు నిపుణులు.

కాలానికి తగ్గట్టుగా మారాల్సిన ప్రణాళికలు:

యువ దేశంగా ఉన్న భారత్ రాబోయే తరంలో వృద్ధుల దేశంగా మారకుండా ఉండాలంటే సమగ్రమైన జనాభా విధానాలు అవసరం. కేవలం జనాభాను నియంత్రించడం మాత్రమే కాకుండా, సమతుల్యతను కాపాడుకోవడంపై దృష్టి పెట్టాలి. మారుతున్న డెమోగ్రాఫిక్ సవాళ్లను ముందే గుర్తించి తగిన చర్యలు తీసుకున్నప్పుడే, దేశ ఆర్థిక ప్రగతికి ఎలాంటి ముప్పు రాకుండా కాపాడుకోగలం.