చైనా జనాభా సంక్షోభం.. డెమోగ్రాఫిక్ డివిడెండ్ నుంచి డెమోగ్రాఫిక్ షాక్ వరకు..

చైనా తన చరిత్రలోనే అత్యంత కీలక దశలోకి ప్రవేశించింది. ఒకప్పుడు ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యపరిచిన యువ జనాభా శక్తి ఇప్పుడు వేగంగా క్షీణిస్తోంది. వరుసగా నాలుగో ఏడాది మరణాలు పుట్టుకలను మించిపోయాయి. 2025 గణాంకాలు చూస్తే పరిస్థితి తీవ్రంగా మారిందో స్పష్టం అవుతోంది. 2025లో పుట్టిన శిశువుల సంఖ్య కేవలం 7.92 మిలియన్లు కాగా.. 2024లో ఇది 9.54 మిలియన్లు ఉంది.. ఈ ఏడాదిలోనే 17 శాతం తగ్గింది. బర్త్ రేట్ 1,000 మందికి 5.63కు పడిపోయింది. 1949 తర్వాత అత్యల్ప స్థాయి. మరణాలు 11.31 మిలియన్లకు చేరగా, జనాభా 1.404 బిలియన్ నుంచి సుమారు 3 మిలియన్లు తగ్గింది. అధికారిక టోటల్ ఫెర్టిలిటీ రేట్ (TFR) 1.00గా ప్రకటించినప్పటికీ, స్వతంత్ర అంచనాలు ఇది ఇంకా తక్కువగా ఉండొచ్చని చెబుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితి కేవలం చైనాకే ప్రత్యేకం కాదు. తైవాన్‌లో ఫెర్టిలిటీ రేట్ 0.9, జపాన్‌లో 1.2, దక్షిణ కొరియాలో 0.75, సింగపూర్‌లో 0.97గా ఉంది. అయితే చైనాకు సమస్య తీవ్రత మరో స్థాయిలో ఉంది, ఎందుకంటే అది ప్రపంచ రెండో అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థ.

ఒకప్పటి బలం.. ఇప్పుడు బలహీనంగా మారిందా?

ఒకప్పుడు చైనా ఆర్థిక వృద్ధికి ‘డెమోగ్రాఫిక్ డివిడెండ్’ ప్రధాన బలం. విస్తారమైన యువత శక్తి, చవకైన కార్మిక శక్తి, భారీ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం.. ఇవన్నీ చైనాను ప్రపంచ ఫ్యాక్టరీగా నిలబెట్టాయి. కానీ ఇప్పుడు అదే జనాభా నిర్మాణం ఆర్థిక భారంగా మారుతోంది. వర్కింగ్-ఏజ్ తగ్గిపోతుండగా, వృద్ధాప్య శాతం భయానకంగా పెరుగుతోంది. యువత ఎందుకు పిల్లలను కనడం లేదు? కారణాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. నగరాల్లో అధిక జీవన వ్యయం, గృహ ధరలు, పిల్లల విద్యా ఖర్చులు భరించలేని స్థాయికి చేరాయి. ఉద్యోగాల్లో తీవ్రంగా పోటీ, ‘996’ వర్క్ కల్చర్ (ఉదయం 9 నుంచి రాత్రి 9 వరకు, వారానికి 6 రోజులు పని) వర్క్-లైఫ్ సమతౌల్యాన్ని చెరిపేసింది. వివాహాలు ఆలస్యం అవుతున్నాయి. జెండర్ అసమతౌల్యం, ఒకే సంతానం విధానం (One-Child Policy) వారసత్వ ప్రభావం కూడా సామాజిక నార్మ్స్‌ను మార్చేశాయి.

ఎన్ని పథకాలు తెచ్చినా మార్పు శూన్యం..

ప్రభుత్వం ముగ్గురు పిల్లల విధానం ప్రకటించింది. క్యాష్ ఇన్‌సెంటివ్స్, మెటర్నిటీ లీవ్, హౌసింగ్ సబ్సిడీలు ఇచ్చింది. కానీ ఇవేవీ ఫలితాలను మార్చలేకపోయాయి. ఎందుకంటే సమస్య కేవలం డబ్బు కాదు.. జీవనశైలి, భవిష్యత్‌పై విశ్వాసం, సామాజిక భద్రత వ్యవస్థలపై ఆధారపడి ఉంది. ఇప్పుడు పరిణామాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. నేచురల్ పాపులేషన్ డిక్లైన్ మొదలైంది. పెన్షన్ వ్యవస్థపై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది. హెల్త్‌కేర్ ఖర్చులు పెరుగుతున్నాయి. కార్మిక లోటు కారణంగా కొన్ని కీలక రంగాల్లో ఉత్పత్తి సామర్థ్యం ప్రభావితం అవుతోంది. వేగంగా వృద్ధాప్యం వైపు దూసుకెళ్తున్న చైనా, జపాన్ లేదా దక్షిణ కొరియా కంటే తక్కువ సమయం లోపల ఈ మార్పునకు అడాప్ట్ కావాల్సి ఉంది. ఆర్థికంగా ఇది ‘మిడిల్-ఇన్‌కమ్ ట్రాప్’ ప్రమాదాన్ని పెంచుతోంది. ఇండస్ట్రియల్ ఓవర్‌కాపాసిటీ, సరఫరా గొలుసు సవాళ్లు, అంతర్జాతీయ పోటీ.. ఇవన్నీ కలిసి దీర్ఘకాల వృద్ధిని ప్రశ్నార్థకం చేస్తున్నాయి.

ఫెర్టిలిటీ పెంచడం తీవ్ర కష్టం..

పరిష్కారం ఏంటి? ఫెర్టిలిటీని తిరిగి 2.1 రీప్లేస్‌మెంట్ లెవల్‌కు తీసుకురావడం కష్టం. కేవలం ఇన్సెంటివ్స్‌తో సాధ్యం కాదు. ఆటోమేషన్, AI ద్వారా ప్రొడక్టివిటీ పెంపు, రిటైర్మెంట్ వయస్సు పెంపు, మహిళల కార్మిక భాగస్వామ్యం పెంపు, పెన్షన్ సంస్కరణలు వంటి మార్గాలు అవసరం. ఇమ్మిగ్రేషన్ రిఫార్మ్ కూడా ఒక ఆప్షన్, కానీ రాజకీయంగా క్లిష్టంగా మారుతున్నాయి. తైవాన్ అనుభవం ఇదే చెప్తోంది. అధిక ఆదాయం, మెరుగైన సోషల్ సేఫ్టీ నెట్స్, లింగ సమానత్వం, హౌసింగ్ అందుబాటు వంటి అంశాలు లేకుండా కేవలం క్యాష్ ఇన్సెంటివ్స్‌తో ఫలితం రాదు.

మొత్తానికి.. ప్రపంచం ఇప్పుడు చిన్న, వృద్ధ జనాభాతో కూడిన సమాజాలు ఎలా అభివృద్ధి చెందాలన్న కొత్త అధ్యాయంలోకి అడుగుపెడుతోంది. చైనాకు ఇది కేవలం జనాభా గణాంకాల ఆట కాదు సామాజిక, ఆర్థిక, జియోపాలిటికల్ సంకేతం. ఒకప్పుడు జనాభా శక్తితో ఎదిగిన దేశం, ఇప్పుడు అదే జనాభా మార్పుతో తన భవిష్యత్తును మళ్లీ నిర్వచించుకోవాల్సిన దశలో ఉంది.