Begin typing your search above and press return to search.

డ్రాగన్‌కు ముచ్చెమటలు.. భారత్-రష్యా 'హైపర్‌సోనిక్' వ్యూహం.. చైనా సరిహద్దుల్లో అలజడి

ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగవంతమైన ఆపరేషనల్ సూపర్‌సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణిగా గుర్తింపు పొందిన 'బ్రహ్మోస్' ఇప్పుడు చైనా వ్యూహాత్మక వర్గాల్లో తీవ్ర కలకలాన్ని రేపుతోంది.

By:  A.N.Kumar   |   21 Jun 2026 9:20 AM IST
డ్రాగన్‌కు ముచ్చెమటలు.. భారత్-రష్యా హైపర్‌సోనిక్ వ్యూహం.. చైనా సరిహద్దుల్లో అలజడి
X

ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో వ్యూహాత్మక సమీకరణలు వేగంగా మారుతున్నాయి. ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగవంతమైన ఆపరేషనల్ సూపర్‌సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణిగా గుర్తింపు పొందిన 'బ్రహ్మోస్' ఇప్పుడు చైనా వ్యూహాత్మక వర్గాల్లో తీవ్ర కలకలాన్ని రేపుతోంది. భారత్, రష్యాలు కలిసి ఈ క్షిపణి యొక్క మరింత చిన్న, తేలికైన, అత్యాధునిక వెర్షన్‌ను అభివృద్ధి చేయాలని తీసుకున్న నిర్ణయం అంతర్జాతీయంగా చర్చనీయాంశమైంది.

చిన్న వెర్షన్.. పెద్ద ప్రమాదం

ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న బ్రహ్మోస్ క్షిపణి గంటకు దాదాపు మాక్ 3 వేగంతో ప్రయాణిస్తూ శత్రువుల గుండెల్లో వణుకు పుట్టిస్తోంది. దీని అత్యంత వేగం, ఖచ్చితత్వం, రాడార్లకు దొరకకుండా తక్కువ ఎత్తులో ప్రయాణించే సామర్థ్యం కారణంగా దీనిని అడ్డుకోవడం ప్రస్తుత వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలకు దాదాపు అసాధ్యం. ఇప్పుడు దీని చిన్న వెర్షన్ అందుబాటులోకి వస్తే దాని పరిధి, ప్రయోజనాలు మరింత పెరుగుతాయి. బరువు తక్కువగా ఉండటం వల్ల సుఖోయ్-30 ఎంకేఐ లాంటి భారీ యుద్ధ విమానాలతో పాటు తేలికపాటి యుద్ధ విమానాలు (ఎల్.సీఏ తేజాస్), చిన్న రకం యుద్ధ నౌకలు, సబ్‌మెరైన్లు, మొబైల్ లాంచర్ల నుండి కూడా దీనిని సులభంగా ప్రయోగించవచ్చు. యుద్ధ విమానాలు ఒకేసారి ఎక్కువ సంఖ్యలో ఈ క్షిపణులను మోసుకెళ్లే అవకాశం లభిస్తుంది.

హైపర్‌సోనిక్ దిశగా అడుగులు

భారత్-రష్యా భాగస్వామ్యం కేవలం చిన్న వెర్షన్లకే పరిమితం కావడం లేదు. భవిష్యత్తులో మాక్ 5 కంటే ఎక్కువ వేగంతో ప్రయాణించే హైపర్‌సోనిక్ బ్రహ్మోస్-2 క్షిపణిని అభివృద్ధి చేసే దిశగా ఇరు దేశాలు వేగంగా అడుగులు వేస్తున్నాయి. ఈ క్షిపణులు అత్యంత వేగంతో పాటు గాల్లోనే తమ దిశను మార్చుకోగలవు. దీనివల్ల ప్రత్యర్థి దేశాల రక్షణ వలయాలు పూర్తిగా నిర్వీర్యం అయిపోతాయి.

డ్రాగన్‌కు అసలు టెన్షన్ ఎక్కడంటే?

చైనాను అత్యంత ఆందోళనకు గురిచేస్తున్న ప్రధానాంశం భారత రక్షణ ఎగుమతులు. ఈ చిన్న, అత్యాధునిక బ్రహ్మోస్ వెర్షన్లను భవిష్యత్తులో వియత్నాం, ఫిలిప్పీన్స్ వంటి దేశాలకు భారత్ ఎగుమతి చేసే అవకాశం ఉందని అంతర్జాతీయ మీడియా కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి. భారత్ ఇప్పటికే ఫిలిప్పీన్స్‌తో బ్రహ్మోస్ క్షిపణుల సరఫరా కోసం భారీ ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకుంది. దక్షిణ చైనా సముద్రంలో చైనాతో తీవ్ర భౌగోళిక, సరిహద్దు వివాదాలు ఎదుర్కొంటున్న వియత్నాం, ఫిలిప్పీన్స్ వంటి దేశాల చేతికి ఈ ప్రాణాంతక క్షిపణులు చిక్కితే ఆ ప్రాంతంలో చైనా ఆధిపత్యానికి గట్టి బ్రేకులు పడతాయని బీజింగ్ ఆందోళన చెందుతోంది.

భారత్‌కు వ్యూహాత్మక విజయకేతనం

'మేక్ ఇన్ ఇండియా' , 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' లో భాగంగా రక్షణ రంగంలో భారత్ సాధిస్తున్న ప్రగతికి ఇది నిదర్శనం. భారత్ కేవలం తన రక్షణ అవసరాలను తీర్చుకోవడమే కాకుండా ప్రపంచ రక్షణ ఎగుమతి మార్కెట్‌లో ఒక కీలక శక్తిగా ఎదుగుతోంది. చిన్న బ్రహ్మోస్ వెర్షన్ల ఉత్పత్తి ప్రారంభమైతే అది ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో శక్తి సమతుల్యతను పూర్తిగా మార్చేస్తుందని, చైనా దూకుడుకు ఇది సరైన సమాధానమని రక్షణ రంగ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.