హిజాబ్ పై సంచలన తీర్పునిచ్చిన అలహాబాద్ హైకోర్టు

విద్యార్థుల వస్త్రధారణ విషయంలో విద్యాసంస్థలు రూపొందించిన నిబంధనలను వ్యక్తిగత అభిరుచులు లేదా ఆచారాల పేరుతో మార్చుకునే హక్కు ఉండదని అలహాబాద్ హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. పాఠశాల నిర్దేశించిన డ్రెస్‌ కోడ్‌ను విద్యార్థులు తప్పనిసరిగా పాటించాల్సిందేనని పేర్కొంది. హిజాబ్ ధరించేందుకు అనుమతించాలని కోరుతూ ఓ విద్యార్థిని దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌పై విచారణ సందర్భంగా కోర్టు ఈ వ్యాఖ్యలు చేసింది.

హిజాబ్ కు అనుమతి కోరిన విద్యార్థిని

ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ప్రయాగ్‌రాజ్‌కు చెందిన ఓ ప్రైవేట్ పాఠశాలలో పదో తరగతి పూర్తి చేసిన విద్యార్థిని.. అదే పాఠశాలలో 11వ తరగతిలో చేరేందుకు సిద్ధమైంది. అయితే తాను ఆరో తరగతి నుంచి తన మత సంప్రదాయాలకు అనుగుణంగా హిజాబ్ ధరిస్తున్నానని, 11వ తరగతిలోనూ దానిని కొనసాగించేందుకు పాఠశాల యాజమాన్యాన్ని అనుమతించేలా ఆదేశించాలని కోరుతూ అలహాబాద్ హైకోర్టును ఆశ్రయించింది. ఈ పిటిషన్‌పై జస్టిస్ జేజే మునీర్, జస్టిస్ ఇంద్రజీత్ శుక్లాలతో కూడిన ధర్మాసనం విచారణ చేపట్టింది.

తరగతి ఫొటోలను పరిశీలించిన ధర్మాసనం

విచారణ సందర్భంగా విద్యార్థిని వివిధ తరగతుల్లో ఉన్నప్పటి ఫొటోలను ధర్మాసనం పరిశీలించింది. ఆమె తప్ప మిగిలిన విద్యార్థులు ఎవరూ హెడ్‌స్కార్ఫ్ ధరించి కనిపించలేదని కోర్టు పేర్కొంది. అంతేకాకుండా పిటిషనర్‌ మతానికి చెందిన ఇతర విద్యార్థులు కూడా అదే తరగతిలో ఉన్నప్పటికీ వారు హెడ్‌స్కార్ఫ్ ధరించలేదని గమనించింది. విద్యాసంస్థలో అమలులో ఉన్న డ్రెస్‌ కోడ్‌ను ఒక విద్యార్థి తన వ్యక్తిగత ఇష్టానికి అనుగుణంగా మార్చుకోవడం సాధ్యం కాదనే అభిప్రాయాన్ని ధర్మాసనం వ్యక్తం చేసింది.

ఆర్టికల్ 25పై కోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు

హిజాబ్ ధరించడం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 25 కింద రక్షణ పొందే అత్యవసరమైన మతపరమైన ఆచారం కాదని ధర్మాసనం పేర్కొంది. ఇదే అంశంపై వివిధ హైకోర్టుల్లో విచారణ జరిగిన సందర్భాల్లోనూ ఇదే తరహా అభిప్రాయాలు వ్యక్తమైనట్లు కోర్టు గుర్తుచేసింది.

అందువల్ల విద్యాసంస్థలు నిర్దేశించిన యూనిఫాం, వస్త్రధారణ నియమాలను విద్యార్థులు పాటించాల్సిందేనని స్పష్టం చేసింది. వ్యక్తిగత మత విశ్వాసాలు ఉన్నప్పటికీ విద్యాసంస్థ నిబంధనలకు లోబడి ఉండాల్సిన అవసరం ఉందనే విషయాన్ని ఈ తీర్పు మరోసారి స్పష్టం చేసింది.

విద్యాసంస్థల డ్రెస్‌ కోడ్‌పై చర్చ

ఈ తీర్పు నేపథ్యంలో విద్యాసంస్థల్లో అమలవుతున్న డ్రెస్‌ కోడ్, విద్యార్థుల వ్యక్తిగత మతపరమైన ఆచారాలు, రాజ్యాంగ హక్కుల మధ్య ఉన్న సమతుల్యతపై మరోసారి చర్చ మొదలైంది. ముఖ్యంగా యూనిఫాం తప్పనిసరి చేసిన విద్యాసంస్థల్లో వ్యక్తిగతంగా అదనపు వస్త్రాలను ధరించేందుకు అనుమతి ఇవ్వాలా లేదా అనే అంశంపై కోర్టుల వ్యాఖ్యలు ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.

అయితే విద్యార్థుల మత స్వేచ్ఛకు సంబంధించిన అంశాలు సందర్భానుసారం న్యాయస్థానాల పరిశీలనకు లోబడి ఉంటాయని న్యాయ నిపుణులు చెబుతున్నారు. ప్రస్తుత కేసులో మాత్రం సంబంధిత విద్యాసంస్థ నియమావళిని పాటించాల్సిందేననే దిశగా అలహాబాద్ హైకోర్టు స్పష్టత ఇచ్చింది.