సెలబ్రిటీల మల్టీఆర్గాన్ ఫెయిల్యూర్: ఊపిరితిత్తుల వ్యాయామంతో ముప్పును తప్పించవచ్చా?

దిగ్గ‌జ గాయ‌ని ఆశా భోంస్లే తీవ్రమైన ఊపిరి తిత్తుల స‌మ‌స్య‌ల్ని ఎదుర్కొన్నారు. ఛాతీలో ఇన్ ఫెక్ష‌న్ పెద్ద స‌మ‌స్య అయింది. ఊపిరి తిత్తుల‌లో క‌ద‌లిక‌లు త‌గ్గిపోవ‌డంతో స‌మ‌స్య పెద్ద‌దైంది. దీంతో పాటే ఇత‌ర ఆర్గాన్లు కూడా ఎఫెక్ట్ అయ్యాయి. అయితే దీనికి వ‌య‌సు మీద ప‌డే కొద్దీ కొన్ని జాగ్ర‌త్త‌లు అవ‌స‌ర‌మ‌ని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు. పూర్తి వివ‌రాల్లోకి వెళితే..

ఇటీవలి కాలంలో చాలా మంది సెల‌బ్రిటీలు `మల్టీ ఆర్గాన్ ఫెయిల్యూర్` (బహుళ అవయవాల వైఫల్యం) కార‌ణంగా కన్నుమూసార‌నే క‌థ‌నాలు ఎక్కువ‌గా వినిపిస్తున్నాయి. సాధారణంగా ఈ పరిస్థితికి ఊపిరితిత్తుల వైఫల్యం ప్రధాన కారణం అవుతోంది. ముఖ్యంగా వృద్ధాప్యంలో రోగనిరోధక శక్తి తగ్గడం, ఇన్‌ఫ్లుఎంజా - నిమోనియా వంటి వ్యాధులకు ముందస్తు టీకాలు వేయించుకోకపోవడం వల్ల ఊపిరితిత్తుల సమస్యలు తీవ్రతరమై ప్రాణాంతకంగా మారుతున్నాయని వైద్యులు చెబుతున్నారు.

ప్రఖ్యాత గాయని ఆశా భోంస్లే ఇటీవలి మరణం ఈ సమస్య తీవ్రతను మరోసారి గుర్తుచేసింది. 92 ఏళ్ల వయసులో ఆశాజీ తీవ్రమైన ఛాతీ ఇన్‌ఫెక్షన్, అలసటతో ఆసుపత్రిలో చేరారు. త‌న‌ ఊపిరితిత్తులలో కదలికలు తగ్గడం వల్ల లోపల పేరుకుపోయిన ఇన్‌ఫెక్షన్ బయటకు వచ్చే మార్గం లేక పరిస్థితి విషమించింది. ఊపిరితిత్తుల పనితీరు మందగించినప్పుడు రక్తంలో ఆక్సిజన్ స్థాయిలు పడిపోయి.. అది గొలుసుకట్టు చర్యలా కిడ్నీలు, కాలేయం వంటి ఇతర కీలక అవయవాలను దెబ్బతీసి మల్టీ ఆర్గాన్ ఫెయిల్యూర్‌కు దారితీసింది.

వైద్య నిపుణుల విశ్లేషణ ప్రకారం... వృద్ధులలో ఛాతీ ఇన్‌ఫెక్షన్లు లేదా `లోయర్ రెస్పిరేటరీ ట్రాక్ట్ ఇన్‌ఫెక్షన్లు` (LRTI) ప్రాణాంతకంగా మారడానికి అనేక కారణాలు ఉన్నాయి. వయసు పెరిగే కొద్దీ దగ్గు వచ్చే శక్తి తగ్గడం వల్ల ఊపిరితిత్తులలోని కఫం, బ్యాక్టీరియా బయటకు వెళ్లవు. అలాగే వృద్ధులలో ఆహారం మింగే సామర్థ్యం తగ్గడం వల్ల స్వల్ప పరిమాణంలో లాలాజలం లేదా ఆహార కణాలు ఊపిరితిత్తుల్లోకి వెళ్లడం వల్ల కూడా పదేపదే ఇన్‌ఫెక్షన్లు సోకుతుంటాయి. ఈ సూక్ష్మ మార్పులు శరీరంలో `సెప్సిస్`కు దారితీసి, రక్తపోటును పడిపోయేలా చేస్తాయి.

మల్టీ ఆర్గాన్ ఫెయిల్యూర్ వంటి క్లిష్ట పరిస్థితులను నివారించడంలో క్రమబద్ధమైన శ్వాస వ్యాయామాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. ఒక వయసు వచ్చాక ఊపిరితిత్తులు పూర్తిగా వ్యాకోచించలేవు. దీనివల్ల ఊపిరితిత్తుల దిగువ భాగంలో గాలి సరిగ్గా ఆడదు. క్రమం తప్పకుండా ఊపిరితిత్తుల వ్యాయామాలు చేయడం ద్వారా ఆక్సిజన్ సరఫరాను మెరుగుపరచడమే కాకుండా..ఊపిరితిత్తుల సామర్థ్యాన్ని కూడా పెంచుకోవచ్చు. తగినంత నీరు తాగడం.. సరైన భంగిమలో కూర్చోవడం వంటి చిన్న జాగ్రత్తలు కూడా ఊపిరితిత్తుల ఆరోగ్యాన్ని రక్షించడంలో సహాయపడతాయి.

చివరిగా.. వృద్ధులలో ఇన్‌ఫెక్షన్ లక్షణాలు సాధారణంగా ఉండవని గుర్తించడం ముఖ్యం. జ్వరం లేదా దగ్గు వంటి స్పష్టమైన సంకేతాల కంటే తీవ్రమైన అలసట, అయోమయం లేదా నిద్రమత్తు వంటివి మొదటి హెచ్చరికలుగా భావించాలి. ఇలాంటి సమయాల్లో ఆలస్యం చేయకుండా వైద్యులను సంప్రదించడంతో పాటు, వైద్యులు సూచించిన విధంగా నిమోనియా- ఇన్‌ఫ్లుఎంజా టీకాలు తీసుకోవడం వల్ల అకాల మరణాలను అడ్డుకోవచ్చు. ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలితో పాటు.. ఊపిరితిత్తుల సంరక్షణపై దృష్టి పెట్టడం ప్రస్తుత తరుణంలో అత్యంత ఆవశ్యకం.