అమెరికా కొంప ముంచుతోన్న ట్రంప్!

మధ్యప్రాచ్యంలో శాంతి నెలకొంటుందన్న ఆశలపై నీలినీడలు కమ్ముకున్నాయి. అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలు ఇప్పుడు అత్యంత కీలకమైన, క్లిష్టమైన దశకు చేరుకున్నాయి. ఇప్పటికే అమలులో ఉన్న కాల్పుల విరమణ గడువు ముగిసే సమయం దగ్గరపడుతుండటంతో ఇరు దేశాల మధ్య యుద్ధ మేఘాలు మళ్ళీ కమ్ముకుంటున్నాయి. ఈ సున్నితమైన తరుణంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన వివాదాస్పద ప్రకటనలు చర్చల ప్రక్రియను మరింత ప్రమాదంలోకి నెట్టాయి.

ఇస్లామాబాద్ చర్చల వైఫల్యం.. అంతర్జాతీయ ఆందోళన

ఇటీవల పాకిస్థాన్ రాజధాని ఇస్లామాబాద్‌లో జరిగిన తొలి విడత చర్చలు ఎటువంటి సానుకూల ఫలితాన్ని ఇవ్వకుండానే ముగిశాయి. ఈ వైఫల్యం అంతర్జాతీయ సమాజాన్ని ముఖ్యంగా ఐరోపా దేశాలను తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది. ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాలో కీలకమైన మధ్యప్రాచ్యంలో అస్థిరత ఏర్పడితే గ్లోబల్ ఎకానమీ కుప్పకూలే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. రెండో విడత చర్చల ద్వారా ఏదైనా పరిష్కారం లభిస్తుందని భావిస్తున్న తరుణంలో ట్రంప్ తనదైన శైలిలో స్పందిస్తూ పరిస్థితిని మొదటికి తెచ్చారు.

ట్రంప్ 'ముందస్తు' ప్రకటనలు.. ఇరాన్ ఆగ్రహం

పాకిస్థాన్ మధ్యవర్తుల ద్వారా అందుతున్న అత్యంత రహస్య సమాచారాన్ని ట్రంప్ బహిరంగపరచడం ఇప్పుడు దౌత్యపరమైన సంక్షోభానికి దారితీసింది. “ఇరాన్ ఇప్పటికే మా కఠిన షరతులకు అంగీకరించింది, వారు లొంగిపోక తప్పదు” అని ట్రంప్ చేసిన ప్రకటన ఇరాన్ పాలకులకు ఆగ్రహం తెప్పించింది. తమ సార్వభౌమాధికారాన్ని కించపరిచేలా ఉన్న ఈ వ్యాఖ్యల పట్ల ఇరాన్ ప్రభుత్వం తీవ్ర నిరసన వ్యక్తం చేసింది. చర్చలు జరుగుతున్న సమయంలో ఇలాంటి ప్రకటనలు చేయడం అంటే ఇరాన్ ప్రతిష్ఠను దెబ్బతీయడమేనని టెహ్రాన్ భావిస్తోంది. అడ్డంకిగా మారిన యురేనియం శుద్ధి అంశం.. చర్చల్లో ప్రధాన ప్రతిష్టంభన యురేనియం శుద్ధి విషయంలోనే ఏర్పడింది. ఇరాన్ తన యురేనియం శుద్ధి కార్యక్రమాన్ని తక్షణమే పూర్తిగా నిలిపివేయాలని అమెరికా పట్టుబడుతోంది. దీనిని దశల వారీగా తగ్గిస్తామని.. అయితే అంతర్జాతీయ పర్యవేక్షణలో తమ పౌర అవసరాల కోసం కొంత మేర కొనసాగిస్తామని ఇరాన్ చెబుతోంది. దీనికి ప్రతిగా గతంలో అమెరికా ఫ్రీజ్ చేసిన ఇరాన్ ఆస్తులను విడుదల చేసే ప్రతిపాదన తెరపైకి వచ్చినప్పటికీ వాటిపై విధిస్తున్న కఠిన షరతులు ఇరాన్‌కు మింగుడు పడటం లేదు.

ఇరాన్ అంతర్గత విభేదాలు.. అమెరికా నిఘా వర్గాల ఆందోళన

మరోవైపు ఇరాన్ అధికార యంత్రాంగంలో నెలకొన్న అంతర్గత పోరు చర్చలను మరింత సంక్లిష్టంగా మార్చుతోంది. విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చీ, పార్లమెంట్ స్పీకర్ మొహమ్మద్ బాఘెర్ ఘాలిబఫ్ చర్చల ద్వారా పరిష్కారం కావాలని కోరుకుంటున్నారు. శక్తివంతమైన ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (ఐఆర్.జీసీ) మాత్రం అమెరికాపై కఠిన వైఖరిని అవలంబించాలని భావిస్తోంది. ఒకవేళ ఒప్పందం కుదిరినా, దానిని అమలు చేసే అధికారం ఎవరికి ఉంటుందనేది అమెరికా నిఘా వర్గాలను వేధిస్తున్న ప్రధాన ప్రశ్న.

హర్మూజ్ జలసంధిలో ఉద్రిక్తత

దౌత్య ప్రయత్నాలు ఒకవైపు జరుగుతుండగానే హర్మూజ్ సముద్ర మార్గంలో అమెరికా నౌకాదళ చర్యలు మంటలు రేపుతున్నాయి. ఇరాన్ నౌకలను అడ్డుకోవడం, ఒక నౌకపై దాడి జరగడం కాల్పుల విరమణ ఒప్పంద ఉల్లంఘనేనని స్పీకర్ ఘాలిబఫ్ మండిపడ్డారు. ఈ చర్యలు చర్చల వాతావరణాన్ని పూర్తిగా కలుషితం చేస్తున్నాయని ఆయన హెచ్చరించారు.

జెడి వాన్స్ పర్యటనపై అనిశ్చితి

ఈ సంక్షోభాన్ని చక్కదిద్దేందుకు అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జెడి వాన్స్ స్వయంగా ఇస్లామాబాద్‌కు వెళ్లి చర్చలు జరపాలని నిర్ణయించుకున్నారు. అయితే ట్రంప్ ప్రకటనల నేపథ్యంలో ఇరాన్ ప్రతినిధులు ఈ భేటీకి వస్తారా లేదా అన్నది అనుమానంగా మారింది.

మొత్తానికి అగ్రరాజ్యం అమెరికాలోని అంతర్గత రాజకీయ ప్రకటనలు, ఇరాన్‌లోని అధికార వర్గాల మధ్య విభేదాలు వెరసి మధ్యప్రాచ్యాన్ని అగ్నిగుండంగా మారుస్తున్నాయి. రాబోయే 48 గంటలు ఈ ప్రాంత భవిష్యత్తును నిర్ణయించనున్నాయి. ప్రపంచ దేశాలన్నీ ఇప్పుడు శ్వాస బిగబట్టి ఇస్లామాబాద్ వైపు చూస్తున్నాయి.