ఫైటింగ్కు తెర.. అగ్రరాజ్యాలు అమెరికా-చైనా కాంప్రమైజ్.. భారత్ పై మాత్రం టారిఫ్స్
అందుకే చైనా-అమెరికా తాజా కాంప్రమైజ్ను భారత్ కేవలం వాణిజ్య వార్తగా చూడలేం. ఇది భవిష్యత్లో అమెరికా-భారత్ వాణిజ్య చర్చలపై కూడా ప్రభావం చూపే అంశంగా మారొచ్చు.
ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను కొంతకాలంగా కుదిపేస్తున్న చైనా-అమెరికా వాణిజ్య యుద్ధంలో కీలక మలుపు కనిపిస్తోంది. ప్రపంచంలోని రెండు అతిపెద్ద ఆర్థిక శక్తులు మరోసారి ఢీకొనడం కంటే.. పరస్పర ప్రయోజనాల కోసం కాంప్రమైజ్ దిశగా అడుగులు వేస్తున్నాయి. దాదాపు 30 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన వస్తువులపై పరస్పర సుంకాలను తగ్గించేందుకు ఇరు దేశాలు అంగీకరించాయి. అంతేకాదు.. ఈ పరిధిలోని సుమారు 90 శాతం ఉత్పత్తులపై టారిఫ్లను ‘మోస్ట్ ఫేవర్డ్ నేషన్’ (ఎంఎఫ్ఎన్)
రేట్లకు తగ్గించే ప్రతిపాదనకు ఓకే చెప్పాయి.
30 బిలియన్ డాలర్ల చొప్పున..
చైనా, అమెరికా మధ్య కుదిరిన తాజా ఏర్పాటులో ఇరుదేశాల నుంచి సుమారు 30 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన దిగుమతులు చొప్పున టారిఫ్ తగ్గింపుల పరిధిలోకి రానున్నాయి. అంటే మొత్తంగా దాదాపు 60 బిలియన్ డాలర్ల ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యానికి ఊరట లభించనుంది. అమెరికా వైపు నుంచి చైనా ఉత్పత్తుల్లో గృహోపకరణాలు, బొమ్మలు, చిన్న ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులు, క్రీడా సామగ్రి వంటి ఉత్పత్తులు ఉన్నాయి. చైనా వైపు అమెరికా నుంచి వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు, మాంసం, పాల ఉత్పత్తులు, ధాన్యాలు, వైద్య పరికరాలు, కలప, బొగ్గు వంటి విభాగాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంది.
ఇది సాధారణ టారిఫ్ తగ్గింపు మాత్రమే కాదు. వాణిజ్య సంబంధాలను ఒక వ్యవస్థీకృత మార్గంలో నడిపించేందుకు ఇరు దేశాలు యూఎస్-చైనా బోర్డ్ ఆఫ్ ట్రేడ్ ను ఏర్పాటు చేయడం కూడా కీలక పరిణామం. భవిష్యత్లో సుంకాలు, మార్కెట్ యాక్సెస్, వాణిజ్య సమస్యలపై చర్చలకు ఇది వేదికగా పనిచేయనుంది.
ఎందుకు తగ్గారు?
చైనా, అమెరికా మధ్య టారిఫ్ వార్ కొనసాగితే దాని ప్రభావం కేవలం ఆ రెండు దేశాలకే పరిమితం కాదు. సరఫరా గొలుసులు, తయారీ రంగం, వినియోగదారుల ధరలు, అంతర్జాతీయ పెట్టుబడులు, కమోడిటీ మార్కెట్లు అన్నింటిపైనా ప్రభావం పడుతుంది. అందుకే రెండు దేశాలు పూర్తి స్థాయి వాణిజ్య యుద్ధం కంటే.. నియంత్రిత పోటీ, పరిమిత సహకారం అనే మార్గాన్ని ఎంచుకున్నట్లు కనిపిస్తోంది.
అయితే దీనిని పూర్తి స్థాయి వాణిజ్య ఒప్పందంగా చూడటం తొందరపాటు అవుతుంది. సెమీకండక్టర్లు, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు వంటి కీలక వ్యూహాత్మక రంగాలు తాజా టారిఫ్ తగ్గింపుల పరిధిలో లేవు. అంటే.. ఫైటింగ్కు తాత్కాలికంగా బ్రేక్ పడినా అసలు పోటీ మాత్రం కొనసాగుతూనే ఉంది.
రష్యా చమురు అంశంలో చైనాకు ఊరట?
ఇక్కడే ఈ పరిణామానికి మరో కీలక కోణం ఉంది. రష్యా నుంచి చమురు కొనుగోలు చేస్తున్న దేశాలపై అమెరికా కఠిన చర్యలకు సిద్ధమవుతోంది. చైనా, భారత్ వంటి దేశాలు రష్యా చమురు కొనుగోళ్ల కారణంగా 100 శాతం వరకు అదనపు టారిఫ్ల ముప్పును ఎదుర్కొంటున్నాయి. అయితే చైనా-అమెరికా మధ్య తాజాగా కుదిరిన వాణిజ్య అవగాహనతో బీజింగ్కు కొంత ఊరట లభించే అవకాశం కనిపిస్తోంది.
అయితే ఇక్కడ ఒక విషయం స్పష్టంగా గుర్తుంచుకోవాలి. తాజా చైనా-అమెరికా టారిఫ్ ఒప్పందం అంటే రష్యా చమురు కొనుగోళ్లపై ప్రతిపాదించిన ప్రతి అమెరికా చర్య నుంచి చైనాకు శాశ్వత మినహాయింపు లభించిందని అర్థం కాదు. ప్రస్తుత ఒప్పందం ప్రధానంగా ఎంపిక చేసిన వస్తువులపై పరస్పర టారిఫ్ తగ్గింపులకు సంబంధించినది. కాబట్టి రష్యా అంశంపై అమెరికా భవిష్యత్ నిర్ణయాలను ప్రత్యేకంగా చూడాల్సి ఉంటుంది.
మరి భారత్ పరిస్థితి ఏంటి?
ఇదే ఇప్పుడు న్యూఢిల్లీకి అసలు ఆందోళన. ఒకవైపు చైనా-అమెరికా వాణిజ్య సంబంధాలు క్రమంగా చర్చలు, టారిఫ్ తగ్గింపుల దిశగా వెళ్తుంటే.. మరోవైపు రష్యా చమురు కొనుగోళ్ల విషయంలో భారత్పై అమెరికా ఒత్తిడి కొనసాగుతోంది. రష్యా నుంచి చమురు కొనుగోళ్లపై కొత్త టారిఫ్ చర్యలు ద్వైపాక్షిక సంబంధాలపై ప్రభావం చూపవచ్చని భారత్ ఇప్పటికే అమెరికాకు స్పష్టం చేసింది.
అందుకే చైనా-అమెరికా తాజా కాంప్రమైజ్ను భారత్ కేవలం వాణిజ్య వార్తగా చూడలేం. ఇది భవిష్యత్లో అమెరికా-భారత్ వాణిజ్య చర్చలపై కూడా ప్రభావం చూపే అంశంగా మారొచ్చు. చైనాకు టారిఫ్ ఒత్తిడి నుంచి కొంత శ్వాస తీసుకునే అవకాశం లభిస్తే.. భారత్కు మాత్రం రష్యా చమురు అంశంలో అమెరికాతో సున్నితమైన దౌత్య, ఆర్థిక సమతుల్యత అవసరం అవుతుంది.
ఇది శాశ్వత శాంతేనా?
ప్రస్తుత పరిణామాలను చూస్తే.. చైనా, అమెరికా పూర్తిగా శత్రుత్వాన్ని పక్కన పెట్టినట్లు చెప్పలేం. అసలు సమస్యలు ఇంకా అలాగే ఉన్నాయి. వాణిజ్య లోటు, టెక్నాలజీ ఆధిపత్యం, సెమీకండక్టర్లు, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, పెట్టుబడులు, వ్యూహాత్మక సరఫరా గొలుసులు వంటి అంశాల్లో ఇరు దేశాల మధ్య పోటీ కొనసాగుతోంది.
కాబట్టి తాజా డీల్ను ‘ట్రేడ్ వార్కు ముగింపు’ కంటే ‘ట్రేడ్ వార్కు తాత్కాలిక విరామం’ గా చూడటం సరైనదని విశ్లేషకుల అభిప్రాయం. ఇరు దేశాలు ఒకరిపై ఒకరు పూర్తిగా ఆధారపడకుండా.. తమ ఆర్థిక ప్రయోజనాలను కాపాడుకుంటూనే అవసరమైన చోట సహకరించుకునే కొత్త మోడల్ను రూపొందిస్తున్నాయి.
చైనా-అమెరికా మధ్య తాజా టారిఫ్ తగ్గింపు ప్రపంచ మార్కెట్లకు కొంత స్థిరత్వాన్ని ఇవ్వొచ్చు. కానీ అసలు పరీక్ష మాత్రం రాబోయే నెలల్లో ఉంటుంది. సుంకాలు తగ్గించడం సులభమే.. కానీ వ్యూహాత్మక విభేదాలను తగ్గించడం ఎంతవరకు సాధ్యమవుతుందన్నదే అసలు ప్రశ్న.